Obecnie w sieci web istnieje, kilka ontologii tego typu jakimi są min. ontologie eClassOWL czy unspcOWL lecz głównym ich problemem jest to, że nie posiadają one najważniejszej cechy semantycznego e-commerce jaką jest możliwość wiązania danych z różnych źródeł. Konieczna jest możliwość wyrażania relacji biznesowych pomiędzy różnymi jednostkami. Trzeba móc budować bardziej złożone wyrażenia niż „Zasób A jest instancją produktu klasy TV Set”. Bardziej złożonym wyrażeniem jest zdanie, które mówi o tym czy dana firma oferuje określony produkt na sprzedaż czy na wynajem. Dla kogo przeznaczona jest ta oferta ? Czy tylko dla ludzi z Polski czy również dla klientów z innych krajów. Czy odbiorca produktu jest osoba fizyczna,  pośrednik czy inny sprzedawca masowy ?

Sieciowa ontologia Good Relations opiera się na 26 założeniach funkcjonalnych, z których najważniejsze to:

• Możliwość rozróżniania jednostek biznesowych, ofert, produktów oraz usług

Np. URI http://www.nokia.com/nokia4563 może opisywać zarówno model telefonu jak i ofertę sprzedaży tego modelu telefonu

• Możliwość rozróżniania pomiędzy zasobami informacyjnymi czytelnymi dla człowieka  a określonymi obiektami różnych klas

Np. URI http://www.mediamarkt.pl może być zarówno stroną domową sklepu jak i opisem oferty tego sklepu możliwą do odczytania przez maszynę

• Dostarczenie słownika dla określania różnych funkcji biznesowych np. sprzedaż, wynajem czy naprawa,
• Możliwość przeprowadzania na ilościowych właściwościach produktów zapytań o przedziały np. telefon komórkowy ważący od 50 do 100 gram,
• Możliwość określania różnych jednostek miar i ich konwersji pomiędzy miarami w różnych krajach,
• Kompatybilność z podobnymi ontologiami tego typu np. eClassOWL,
• Możliwość określania rynku docelowego dla produktu i obszarów geograficznych,
• Możliwość określania metod płatności, form dostawy, warunków gwarancji itp.,
• Możliwość wyrażania cen w różnych walutach,
• Możliwość określania ważności trwania określonej oferty,
• Możliwość określania kosztów zakupu i dostawy,
• Dostarczenie informacji na temat tego czy dany produkt lub jego podzespół jest kompatybilny z innym produktem, lub też może być jego substytutem

Ontologia Good Relations składa się z 27 klas. Każda z nich charakteryzuje się właściwościami dla których dana klasa jest dziedziną (rdfs:domain) oraz właściwościami będącymi zakresem klasy (rdfs:range). Najważniejsze klasy ontologii Good Relations (ang. core classes) wymagające opisu to:

• gr:BusinessEntity,
• gr:Offering,
• gr:ProductOrServiceModel,
• gr:LocationOfSalesAndServiceProvisioning

Bazowy URI dla ontologii Good Relations to http://purl.org/goodrelations/v1. Wszystkie identyfikatory poszczególnych klas  wykorzystywane w semantycznym opisie serwisu e-Commerce muszą wykorzystać powyższy URI np. http://purl.org/goodrelations/v1#BusinessEntity.

Uproszczony diagram klas w języku UML ontologii, o której mowa zawierający 11 klas, wśród nich te najważniejsze wymienione powyżej, znajduje się na poniższym rysunku.

źródło: http://www.heppnetz.de/projects/goodrelations/

Instancja klasy gr:BusinessEntity, reprezentuje określony podmiot gospodarczy lub osobę prawną. Powinna ona zawierać przynajmniej dane kontaktowe. Adres jednostki opisywanej za pomocą właściwości tej klasy nie musi być adresem miejsca, z którego odbywa się fizyczna sprzedaż lub są świadczone jakieś usługi.

Do opisu adresu mogą być wykorzystywane np. znaczniki hCard (vCard). Właściwościami dla których ta klasa jest dziedziną to: gr:hasDUNS, gr:hasGlobalLocationNumber, gr:hasISICv4, gr:hasNAICS, gr:hasPOS, gr:legalName, gr:offers, gr:owns, gr:seeks. Właściwość, która może wskazywać na klasę tego typu jest właściwość gr:hasManufacturer.

Przykładowo za pomocą właściwości gr:legalName zapisanej w języku RDFa na stronie www można określić nazwę firmy:

<span property=”gr:legalName” content=”Microsoft Corporation” datatype=”xsd:string”/>

Właściwość gr:hasPos wskazuje miejsce sprzedaży lub świadczenia określonych ofert (gr:LocationOfSalesOrServiceProvisioning).

Klasa gr:Offering i jej właściwości reprezentują ofertę danej jednostki, a konkretnie chęć świadczenia lub szukania określonych funkcji biznesowych (gr:BusinessFunction) dla określonych produktów czy usług, w tym ofertę samych produktów czy usług. Tymi funkcjami mogą być: sprzedaż, naprawa czy wynajem. Za pomocą właściwości tej klasy można nie tylko opisywać wyżej wymienione elementy ale także wskazać na opis określonego produkty czy oferty znajdującej się na różnych stronach www, które z ekonomicznego punktu widzenia mogą podnosić ich jakość czy wartość użytkową np. „za pomocą mojego aparatu Sony 556X zrobiłem świetne zdjęcia” (gr:ActualProductOrServiceInstance).

Niektóre właściwości wchodzących w skład dziedziny opisywanej klasy to: gr:acceptedPaymentMethods, gr:availableAtOrFrom gr:availableDeliveryMethods, gr:condition, gr:eligibleCustomerTypes, gr:eligibleRegions,  gr:hasBusinessFunction, gr:hasEAN_UCC-13, gr:hasEligibleQuantity, gr:hasPriceSpecification, gr:hasWarrantyPromise, gr:includes, gr:serialNumber, gr:validFrom, gr:validThrough.

Właściwości, które mogą wskazywać na instancję klasy gr:Offering to: gr:addOn, gr:offers oraz gr:seeks. Przykładowo za pomocą właściwości gr:hasBusinessFunction klasy gr:Offering można zapisać fakt sprzedaży oprogramowania Windows XP przez dowolną firmę:
…
<div property=”rdfs:label” content=”Windows XP” xml:lang=”pl”></div>
<div property=”rdfs:comment” content=”System operacyjny Windows XP firmy Microsoft” xml:lang=”pl”></div>
<div rel=”gr:hasBusinessFunction” resource=”http://purl.org/goodrelations/v1#Sell”></div>
…

Klasa gr:ProductOrServiceModel jest klasą charakteryzujące grupy podobnych produktów będących najczęściej produktami sprzedaży masowej. Można to utożsamiać z modelem danego produktu np. Sony Ericsson W125 (nienamacalny obiekt). Klasa ta jest tak naprawdę podklasą klasy gr:ProductOrService.

W celu rozróżnienia sytuacji, w których chcemy opisać produkt o jakiejś nazwie, który jest produktem określonego modelu (np. posiada te same właściwości techniczne, ale różni się nazwą) można dany produkt z klasy gr:ActualProductOrServiceInstance powiązać właściwością gr:hasMakeAndModel.

Do opisu oferty typowych serwisów e-Commerce (np. sprzedaż jakiegoś produktu) w sieci używa się klasy gr:Offering, natomiast klasa gr:ProductOrServiceModel może opisywać model tegoż produktu. Nie jest więc ona wymagana w semantycznym opisie sklepu internetowego, gdyż opisuje ona obiekt abstrakcyjny (nienamacalny). Jej użycie może być bardziej przydatne np. w budowaniu ontologii przemysłowych gromadzących informacje o abstrakcyjnych modelach produktów.

Zapraszam do kolejnej części artykułu…

<span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;"><span style="mso-tab-count: 1;">               </span></span><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">&lt;span</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> property="gr:legalName" content="Microsoft Corporation" datatype="xsd:string"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">/&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US"> </span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US"><span style="mso-tab-count: 1;">               </span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">…</span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">&lt;div</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> property="rdfs:label" content="Windows XP" xml:lang="pl"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">&gt;&lt;/div&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US"><span style="mso-tab-count: 1;">      </span>&lt;div</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> property="rdfs:comment" content="System operacyjny Windows XP firmy Microsoft" xml:lang="pl"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">&gt;&lt;/div&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">&lt;div</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> rel="gr:hasBusinessFunction" resource="http://purl.org/goodrelations/v1#Sell"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">&gt;&lt;/div&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-bidi-font-weight: bold;">…</span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color: black; mso-bidi-font-weight: bold;"> </span></em>

<span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color: black;"> </span>

I co dalej ? Jak powiedzieć robotom semantycznych wyszukiwarek/składnic danych o naszej stronie dzięki czemu zwiększymy jej widoczność i użyteczność ?


Jeśli zdecydowaliśmy się na wprowadzanie znaczników RDFa bezpośrednio w kodzie na swojej stronie wykorzystując różne ontologie wystarczy wykonać następujące kroki:

1) uzupełniamy nagłówek strony, DOCTYPE:

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML+RDFa 1.0//EN" "http://www.w3.org/MarkUp/DTD/xhtml-rdfa-1.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" version="XHTML+RDFa 1.0" xml:lang="en">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=UTF-8"/>
</head>

2) Opisujemy kod wykorzystując np. ontologię DC i FOAF:

<p>Nazywam się <span property="foaf:nick">Kowalski Jan</span> i lubię słuchać
<a href="http://www.neubauten.org/" rel="foaf:interest"
xml:lang="de">Einstürzende Neubauten</a>.
</p>
<p>
Moja<span rel="foaf:interest" resource="urn:ISBN:0752820907">ulubiona książka to<span about="urn:ISBN:0752820907"><cite
property="dc:title">Weaving the Web</cite> autorstwa
<span property="dc:creator">Tim Berners-Lee</span></span>
</span>
</p>

Powyższe dwa kroki pokazują przykład wykorzystania kodu źródłowego strony i jej lekką modyfikację przez odpowiednie znaczniki. Jest to jedna z możliwości publikacji RDF (Embedded RDF).

Druga metoda nie polega na zagnieżdżaniu semantyki w istniejącym kodzie lecz na podaniu przed znacznikiem zamykającym stronę fragmentu, który zawiera tylko i wyłącznie opis z wykorzystaniem wybranej ontologii. Taka możliwość powoduje jednak redundancje danych na stronie lecz jest bardziej czytelna dla człowieka.
Przykładem takiej możliwości jest wykorzystanie automatycznego generatora ontologii Good Relations, który tworzy nam przeźroczystego div’a gotowego do wklejenia na stronę.
Generator dostępny pod tym adresem – http://www.ebusiness-unibw.org/tools/grsnippetgen/. Istnieją też inne generatory do konwersji plików RDF na kod RDFa takie jak RDF2RDFa, który można użyć na stronie http://www.ebusiness-unibw.org/tools/rdf2rdfa/.

Druga z metod umieszczenia semantycznych danych polega na stworzeniu pliku RDF/XML np. semanticweb.rdf. W tym przypadku wystarczy dodać tylko jedną linijke w nagłówku strony:

<head>
<link rel="meta" type="application/rdf+xml" title="dane RDF/XML naszej firmy" href="http://www.seoshop.org/semanticweb.rdf" />
</head>

Koniecznie trzeba się upewnić czy serwer na którym znajduje się strona zwraca odpowiedni typ podczas pobierania pliku semanticweb.rdf (Content-Type: application/rdf+xml):

przykład pliku .htaccess:
AddType application/rdf+xml .rdf

Opisanie swoich danych na stronie nie oznacza, że zostanie ona dodana do chmury Linked Open Data i stanie się częścią semantycznej sieci www. Jak to zwykle bywa trzeba się samemu o to postarać…

W obu przypadkach publikacji danych na stronie, można odwiedzić następujące adresy www w celu zaindeksowania swojej strony:

Sindice – http://sindice.com

- semantyczna wyszukiwarka, która umożliwia bezpośrednie przesłanie swojej strony przez formularz lub też umożliwia przesłanie pliku .rdf zgodnie z druga opisywaną metodą. Można też ten proces zautomatyzować przez wykorzystanie udostępnionego interfejsu REST API lub RPC API:

przesłanie jednego lub więcej adresów przez plik tekstowy:
curl -H "Accept: text/plain" --data-binary @urls.txt  http://sindice.com/api/v2/ping
lub gotowy skrypt np. w PHP:
...
$client = new xmlrpc_client(" http://sindice.com/xmlrpc/api");
$payload = new xmlrpcmsg("weblogUpdates.ping");
...

Yahoo Search Monkey

- http://siteexplorer.search.yahoo.com/submit

URIBurner – http://uriburner.com/

- URIBurner to serwis, który posiada chyba najprostsza metodę wysłania swoich semantycznych stron do jego składnic danych. Oparty jest on o technologię Virtuoso’s Sponger, który jest wręcz semantycznym kombajnem zbierającym prawie wszystko co się da. Jest on w stanie pobrać semantyczne opisy zarówno z dokumentów html, plików .doc, .ppt jak i plików multimedialnych. Tworzy z nich odpowiedni graf RDF a następnie ponownie przekształca do postaci HTML lub do RDF w różnych postaciach (RDF/XML, text/n3, turtle, JSON). Prezentacje owego „kombajnu” można znaleźć na stronie http://virtuoso.openlinksw.com/dataspace/dav/wiki/Main/VirtSponger.

Aby dodać stronę do URIBurner’a wystarczy wpisać następujący adres w swojej przeglądarce:

http://linkeddata.uriburner.com/about/html/<nasza strona>
gdzie <nasza strona> to oczywiście URI naszej strony www np.:
http://linkeddata.uriburner.com/about/html/http://semantictechnology.eu

PingTheSemanticWeb.com

- umożliwia przesyłanie swoich grafów w plikach .rdf oraz podobnie jak Syndice udostępnia swoje API do pingowania.

Swoogle

- jedna z pierwszych wyszukiwarek semantycznych. Swoją stronę można dodać pod następującym adresem http://swoogle.umbc.edu/index.php?option=com_swoogle_service&service=submit

Opisywane metody indeksacji semantycznej strony www nie są zapewne jedynymi metodami a opisane serwisy jedynymi istniejącymi. Jeśli znalazłeś jakieś inne ciekawe miejsca, które to umożliwiają daj znać ! : )
Warto już dziś tworzyć semantyczne Web, które staną się częścią powiększającej się chmury Linked Open Data. O korzyściach SEO płynących z takiej reprezentacji danych typu widoczność i użyteczność nie trzeba po raz kolejny powtarzać…

Narzędziem, który postanowił z tym walczyć jest projekt o nazwie Bueda. Bueda wykorzystując analizy semantyczne, tagi generowane przez użytkowników oraz istniejące ontologie dostarcza użytkownikowi informacji, które mogą być wykorzystane w celu sensownej kategoryzacji, rekomendacji, optymalizacji wyszukiwania czy też dotarcia do odpowiedniej grupy docelowej w ogłoszeniach, reklamach…

Bueda oferuje API, za pomocą którego developer może otrzymać „czyste” tagi z wprowadzonej wcześniej „mieszanki brudnych tagów” . Chodzi o to, aby odzwierciedlały one jak najdokładniej to co się pod nimi kryje. W efekcie otrzymujemy wzrost efektywności serwisu oraz zadowolenie czytelników.

Bueda API jest darmowe ponieważ cały projekt jest jeszcze w fazie beta. W przyszłości ma stać sie płatne. Ograniczenie nałożone na wersję beta jest takie, że aby otrzymać API key musimy ustawić się w kolejce oczekujących oraz maksymalnie w ciągu miesiąca możemy wysłać 10,000 żądań. W odpowiedzi na żądanie API oferuje dane w formacie JSON (JavaScript Object Notation). JSON to popularny w internecie lekki format wymiany danych niezależnym od konkretnego języka programowania. W porównaniu do języka XML, oferuje on łatwiejszy i szybszy dostęp do danych z poziomu JavaScript.

Każdy kto chce zobaczyć Buedę w akcji może to zrobić tutaj.

Jeśli jesteś biegły w języku angielskim zobacz wywiad z Vasco Pedro (CEO Buedy). Mówi w nim między innymi o znaczeniu portugalskiego słowa „Bueda”, ontologiach, przyszłości wyszukiwania informacji online: