Jakiś czas temu w części pierwszej artykułu napisałem trochę o budowie sieciowej ontologii dla e-commerce – Good Relations. Szczerze powiedziawszy może wydać się on trochę nudny (widać zresztą po zainteresowaniu wg statystyk), no ale od czegoś trzeba zacząć i trochę wiedzy na temat budowy samej ontologii bez wątpienia trzeba posiadać. Pora więc na trochę praktyki. W artykule tym postaram się w prosty sposób opisać za pomocą ontologii Good Relations przykładowy serwis www sprzedający produkty. W efekcie nasz sklep firmowy będzie znacznie bardziej „search engine friendly” a nawet można by powiedzieć „semantic web friendly„…

Na wstępie trochę założeń co do naszego sklepu:

• serwis powinien zawierać podstawowe informacje co do naszej firmy takie jak adres, nazwa czy telefon kontaktowy
• nasza firma posiada kilka sklepów na terenie całego kraju i informacje na ich temat będą umieszczone w serwisie
• serwis przedstawiał będzie ofertę ogólną firmy dotycząca sprzedawanych produktów z branży elektronicznej

Istnieje kilka sposobów na umieszczenie semantycznych danych w serwisie. Jak już pisałem nie raz w starszych artykułach, możemy wykorzystać składnię RDFa i mieścić semantyczne znaczniki bezpośrednio w kodzie strony HTML. Można też wykorzystać składnię RDF/XML lub N3/Turtle i zapisać te dane w oddzielnych plikach tekstowych. Dla pierwszej opcji plik powinien mieć rozszerzenie .rdf, a dla drugiej .n3. Zazwyczaj spotkać można nazwy plików takie jak semanticweb.rdf lub goodrelations.n3. W opisywanych przykładach będzie stosowana składnia RDFa.

Przed opisem jakiegoś elementu na stronie za pomocą semantycznych znaczników powinno umieścić się wszystkie przestrzenie nazw jakie będą używane. W tym celu na początku każdego bloku <div> zawierającego semantyczny opis powinno się je wyszczególnić w następujący sposób:

<div xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"
xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#"
xmlns:rdfs="http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#"
xmlns:xsd="http://www.w3.org/2001/XMLSchema#"
xmlns:gr="http://purl.org/goodrelations/v1#"
xmlns:foaf="http://xmlns.com/foaf/0.1/"
xmlns:vcard="http://www.w3.org/2006/vcard/ns#">
miejsce na semantyczny opis zawartości strony
</div>

Wszystkie dalsze przykłady będzie się traktować tak jakby były umieszczone w powyższym bloku <div>.

Do opisu informacji na temat firmy zostanie wykorzystana klasa BusinessEntity ontologii Good Relations oraz właściwości wchodzące w jej skład. Oprócz niej zostaną wykorzystane znaczniki vcard oraz foaf.

<div typeof="gr:BusinessEntity" about<strong>="</strong>#company">
<div property="gr:legalName" content="Kowalski Enterprise"></div>
<div property="vcard:tel" content="+48 669311615"></div>
<div rel="vcard:adr">
<div typeof="vcard:Address">
<div property="vcard:country-name" content="Polska"></div>
<div property="vcard:locality" content="Rybnik"></div>
<div property="vcard:postal-code" content="44-200"></div>
<div property="vcard:street-address" content="Rudzka 67"></div>
</div>
</div>
<div rel="foaf:depiction" resource="http://www.kowalskihomepage.pl/logo.jpg"></div>
<div rel="foaf:page" resource=""></div>
</div>

W powyższym przykładzie zostały zapisane podstawowe informacje na temat firmy Kowalski Enterprise. Wykorzystaną właściwością klasy BusinessEntity jest gr:legalName.

Kolejnym krokiem tworzenia semantycznego serwisu www jest opis poszczególnych sklepów firmy znajdujących się w różnych miejscach kraju. Aby opisać ten fakt trzeba skorzystać z kolejnej klasy ontologii Good Relations jaką jest LocationOfSalesOrServiceProvisioning.

Cały blok informacji dotyczący pojedynczego sklepu firmy Kowalski Enterprise powinien znajdować się w następującym bloku:

<div typeof="gr:LocationOfSalesOrServiceProvisioning" about="#store"></div>

W nim znajdują się informacje dotyczące nazwy sklepu i adresu, oraz godzin otwarcia w poszczególne dni tygodnia oraz weekendu (gr:hasOpeningHoursSpecification).

Najważniejszy element opisu, który wiąże informacje dotyczące właśnie tego sklepu z firmą jest właściwość gr:hasPOS, która wskazuje na URI miejsca, w którym znajdują się informacje dotyczące firmy macierzystej.

Fragment semantycznego opisu serwisu www dotyczący informacji na temat firmy nie jest duży i został on zaprezentowany w całości. Jako, że pełny fragment kodu potrzebnego do opisu informacji na temat poszczególnych sklepów jest zbyt rozbudowany zostaną zaprezentowane tylko jego najważniejsze fragmenty:

<div typeof="gr:LocationOfSalesOrServiceProvisioning" about="#store">
...
<div rev="gr:hasPOS" resource="http://www.kowalskienterprise.pl#company"></div>
<div property="rdfs:label" content="Kowalski Shop 1"></div>
…
<div rel="vcard:adr">
…
</div>
<div rel="vcard:geo">
…
</div>
<div rel="gr:hasOpeningHoursSpecification">
<div typeof="gr:OpeningHoursSpecification" about="#mon_fri">
…
</div>
</div>
<div rel="gr:hasOpeningHoursSpecification">
<div typeof="gr:OpeningHoursSpecification" about="#sat">
…
</div>
</div>
<div rel="gr:hasOpeningHoursSpecification">
<div typeof="gr:OpeningHoursSpecification" about="#sun">
…
</div>
</div>
…
</div>

Do opisu oferty firmy Kowalski Enterprise wykorzystana zostanie klasa Offering. Zaprezentowany zostanie skrócony opis oferty w, której pojawia się opis jednego produktu firmy jakim jest konsola Sony Playstation 3 SLIM:

<div typeof="gr:Offering" about="#offering">
<div rev="gr:offers" resource="http://www.kowalskienterprise.pl#company"></div>
<div property="rdfs:label" content="Sony Playstation 3 SLIM" xml:lang="pl"></div>
…
<div rel="gr:hasBusinessFunction" resource="http://purl.org/goodrelations/v1#Sell"></div>
<div rel="gr:hasPriceSpecification">
<div typeof="gr:UnitPriceSpecification">
…
</div>
</div>
<div rel="gr:acceptedPaymentMethods" resource="http://purl.org/goodrelations/v1#PayPal"></div>
…
</div>

Za pomocą właściwoci gr:haspriceSpecification wiążemy dany produkt z klasą UnitPriceSpecification, w której można zamieścić dokładne informacje dotyczące ceny produkty oraz waluty w jakiej sprzedajemy produkt np.

<div typeof="gr:UnitPriceSpecification">
<div property="gr:hasCurrency" content="EUR" datatype="xsd:string"></div>
<div property="gr:hasCurrencyValue" content="300.00" datatype="xsd:float"></div>
</div>

Dzieki właściwości gr:acceptedPaymentMethods można określić wszystkie możliwe metody płatności za produkt. W wybranym fragmencie została zapisana tylko jedna forma płatności jaką jest PayPal. Gdyby zaistniała potrzeba odzwierciedlenia faktu, że firma oferuje usługę naprawy tegoż produktu wystarczy dodać następujący blok:

<div rel="gr:hasBusinessFunction" resource="http://purl.org/goodrelations/v1#Repair"></div>

Good Relations posiada kilka właściwości funkcji biznesowych, które można dodać w opisie produktu. Niektóre z nich to:

• gr:ConstructionInstallation,
• gr:Dispose,
• gr:LeaseOut,
• gr:Maintain,
• gr:ProvideService,
• gr:Repair,
• gr:Sell,
• gr:Buy

W powyższych fragmentach kodu HTML i RDFa została zaprezentowana następująca struktura powiązań pomiędzy firmą, jej jednym sklepem oraz ofertą firmy dotycząca sprzedaży produktu:

źródło: opracowanie własne

Całą ofertę sklepu należy opisać w podobny sposób jak pokazany powyżej. Gdy wszystkie dane, które chcemy opisać wykorzystując składnię RDFa zostaną zamieszczone należy się upewnić czy nagłówek DOCTYPE strony www wygląda następująco:

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML+RDFa 1.0//EN" "http://www.w3.org/MarkUp/DTD/xhtml-rdfa-1.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" version="XHTML+RDFa 1.0" xml:lang="en">

Nagłówek DOCTYPE XHTML+RDFa mówi robotom, że strona zawiera semantyczne dane w języku RDFa. Do opisu danych za pomocą elementów ontologii Good Relations można wykorzystać odpowiednie generatory, które przekształcają dane wprowadzane do zwykłego formularza w odpowiednią składnię RDFa gotową do umieszczenia na stronie www. Innym rozwiązaniem jest wybór systemów zarządzania treścią strony takich jak np. Drupal, czy typowych rozwiązań typu e-Commerce jakimi są np. Magento, Joomla/Virtuemart, osCommerce czy WordPress z odpowiednimi pluginami. Posiadają one odpowiednie generatory, które są wiele z tych czynności zautomatyzować.

W kolejnej części artykułu postaram się przedstawić parę zapytań w języku SPARQL jakie można wykonać na tak skonstruowanym opisie semantycznego serwisu www…

Obecnie w sieci web istnieje, kilka ontologii tego typu jakimi są min. ontologie eClassOWL czy unspcOWL lecz głównym ich problemem jest to, że nie posiadają one najważniejszej cechy semantycznego e-commerce jaką jest możliwość wiązania danych z różnych źródeł. Konieczna jest możliwość wyrażania relacji biznesowych pomiędzy różnymi jednostkami. Trzeba móc budować bardziej złożone wyrażenia niż „Zasób A jest instancją produktu klasy TV Set”. Bardziej złożonym wyrażeniem jest zdanie, które mówi o tym czy dana firma oferuje określony produkt na sprzedaż czy na wynajem. Dla kogo przeznaczona jest ta oferta ? Czy tylko dla ludzi z Polski czy również dla klientów z innych krajów. Czy odbiorca produktu jest osoba fizyczna,  pośrednik czy inny sprzedawca masowy ?

Sieciowa ontologia Good Relations opiera się na 26 założeniach funkcjonalnych, z których najważniejsze to:

• Możliwość rozróżniania jednostek biznesowych, ofert, produktów oraz usług

Np. URI http://www.nokia.com/nokia4563 może opisywać zarówno model telefonu jak i ofertę sprzedaży tego modelu telefonu

• Możliwość rozróżniania pomiędzy zasobami informacyjnymi czytelnymi dla człowieka  a określonymi obiektami różnych klas

Np. URI http://www.mediamarkt.pl może być zarówno stroną domową sklepu jak i opisem oferty tego sklepu możliwą do odczytania przez maszynę

• Dostarczenie słownika dla określania różnych funkcji biznesowych np. sprzedaż, wynajem czy naprawa,
• Możliwość przeprowadzania na ilościowych właściwościach produktów zapytań o przedziały np. telefon komórkowy ważący od 50 do 100 gram,
• Możliwość określania różnych jednostek miar i ich konwersji pomiędzy miarami w różnych krajach,
• Kompatybilność z podobnymi ontologiami tego typu np. eClassOWL,
• Możliwość określania rynku docelowego dla produktu i obszarów geograficznych,
• Możliwość określania metod płatności, form dostawy, warunków gwarancji itp.,
• Możliwość wyrażania cen w różnych walutach,
• Możliwość określania ważności trwania określonej oferty,
• Możliwość określania kosztów zakupu i dostawy,
• Dostarczenie informacji na temat tego czy dany produkt lub jego podzespół jest kompatybilny z innym produktem, lub też może być jego substytutem

Ontologia Good Relations składa się z 27 klas. Każda z nich charakteryzuje się właściwościami dla których dana klasa jest dziedziną (rdfs:domain) oraz właściwościami będącymi zakresem klasy (rdfs:range). Najważniejsze klasy ontologii Good Relations (ang. core classes) wymagające opisu to:

• gr:BusinessEntity,
• gr:Offering,
• gr:ProductOrServiceModel,
• gr:LocationOfSalesAndServiceProvisioning

Bazowy URI dla ontologii Good Relations to http://purl.org/goodrelations/v1. Wszystkie identyfikatory poszczególnych klas  wykorzystywane w semantycznym opisie serwisu e-Commerce muszą wykorzystać powyższy URI np. http://purl.org/goodrelations/v1#BusinessEntity.

Uproszczony diagram klas w języku UML ontologii, o której mowa zawierający 11 klas, wśród nich te najważniejsze wymienione powyżej, znajduje się na poniższym rysunku.

źródło: http://www.heppnetz.de/projects/goodrelations/

Instancja klasy gr:BusinessEntity, reprezentuje określony podmiot gospodarczy lub osobę prawną. Powinna ona zawierać przynajmniej dane kontaktowe. Adres jednostki opisywanej za pomocą właściwości tej klasy nie musi być adresem miejsca, z którego odbywa się fizyczna sprzedaż lub są świadczone jakieś usługi.

Do opisu adresu mogą być wykorzystywane np. znaczniki hCard (vCard). Właściwościami dla których ta klasa jest dziedziną to: gr:hasDUNS, gr:hasGlobalLocationNumber, gr:hasISICv4, gr:hasNAICS, gr:hasPOS, gr:legalName, gr:offers, gr:owns, gr:seeks. Właściwość, która może wskazywać na klasę tego typu jest właściwość gr:hasManufacturer.

Przykładowo za pomocą właściwości gr:legalName zapisanej w języku RDFa na stronie www można określić nazwę firmy:

<span property=”gr:legalName” content=”Microsoft Corporation” datatype=”xsd:string”/>

Właściwość gr:hasPos wskazuje miejsce sprzedaży lub świadczenia określonych ofert (gr:LocationOfSalesOrServiceProvisioning).

Klasa gr:Offering i jej właściwości reprezentują ofertę danej jednostki, a konkretnie chęć świadczenia lub szukania określonych funkcji biznesowych (gr:BusinessFunction) dla określonych produktów czy usług, w tym ofertę samych produktów czy usług. Tymi funkcjami mogą być: sprzedaż, naprawa czy wynajem. Za pomocą właściwości tej klasy można nie tylko opisywać wyżej wymienione elementy ale także wskazać na opis określonego produkty czy oferty znajdującej się na różnych stronach www, które z ekonomicznego punktu widzenia mogą podnosić ich jakość czy wartość użytkową np. „za pomocą mojego aparatu Sony 556X zrobiłem świetne zdjęcia” (gr:ActualProductOrServiceInstance).

Niektóre właściwości wchodzących w skład dziedziny opisywanej klasy to: gr:acceptedPaymentMethods, gr:availableAtOrFrom gr:availableDeliveryMethods, gr:condition, gr:eligibleCustomerTypes, gr:eligibleRegions,  gr:hasBusinessFunction, gr:hasEAN_UCC-13, gr:hasEligibleQuantity, gr:hasPriceSpecification, gr:hasWarrantyPromise, gr:includes, gr:serialNumber, gr:validFrom, gr:validThrough.

Właściwości, które mogą wskazywać na instancję klasy gr:Offering to: gr:addOn, gr:offers oraz gr:seeks. Przykładowo za pomocą właściwości gr:hasBusinessFunction klasy gr:Offering można zapisać fakt sprzedaży oprogramowania Windows XP przez dowolną firmę:
…
<div property=”rdfs:label” content=”Windows XP” xml:lang=”pl”></div>
<div property=”rdfs:comment” content=”System operacyjny Windows XP firmy Microsoft” xml:lang=”pl”></div>
<div rel=”gr:hasBusinessFunction” resource=”http://purl.org/goodrelations/v1#Sell”></div>
…

Klasa gr:ProductOrServiceModel jest klasą charakteryzujące grupy podobnych produktów będących najczęściej produktami sprzedaży masowej. Można to utożsamiać z modelem danego produktu np. Sony Ericsson W125 (nienamacalny obiekt). Klasa ta jest tak naprawdę podklasą klasy gr:ProductOrService.

W celu rozróżnienia sytuacji, w których chcemy opisać produkt o jakiejś nazwie, który jest produktem określonego modelu (np. posiada te same właściwości techniczne, ale różni się nazwą) można dany produkt z klasy gr:ActualProductOrServiceInstance powiązać właściwością gr:hasMakeAndModel.

Do opisu oferty typowych serwisów e-Commerce (np. sprzedaż jakiegoś produktu) w sieci używa się klasy gr:Offering, natomiast klasa gr:ProductOrServiceModel może opisywać model tegoż produktu. Nie jest więc ona wymagana w semantycznym opisie sklepu internetowego, gdyż opisuje ona obiekt abstrakcyjny (nienamacalny). Jej użycie może być bardziej przydatne np. w budowaniu ontologii przemysłowych gromadzących informacje o abstrakcyjnych modelach produktów.

Zapraszam do kolejnej części artykułu…

<span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;;"><span style="mso-tab-count: 1;">               </span></span><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">&lt;span</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> property="gr:legalName" content="Microsoft Corporation" datatype="xsd:string"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">/&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US"> </span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US"><span style="mso-tab-count: 1;">               </span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">…</span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">&lt;div</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> property="rdfs:label" content="Windows XP" xml:lang="pl"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">&gt;&lt;/div&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US"><span style="mso-tab-count: 1;">      </span>&lt;div</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> property="rdfs:comment" content="System operacyjny Windows XP firmy Microsoft" xml:lang="pl"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">&gt;&lt;/div&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US; mso-bidi-font-weight: bold;" lang="EN-US">&lt;div</span></em><em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-ansi-language: EN-US;" lang="EN-US"> rel="gr:hasBusinessFunction" resource="http://purl.org/goodrelations/v1#Sell"<span style="mso-bidi-font-weight: bold;">&gt;&lt;/div&gt;</span></span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; color: black; mso-bidi-font-weight: bold;">…</span></em>

<em style="mso-bidi-font-style: normal;"><span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color: black; mso-bidi-font-weight: bold;"> </span></em>

<span style="font-size: 12.0pt; font-family: &quot;Arial&quot;,&quot;sans-serif&quot;; color: black;"> </span>

Każdy wie, że szukając informacji na temat jakiegoś produktu w sieci, na który mamy akurat ochotę, przyprawić się można o ból głowy. Serwisów typu e-Commerce jest cala masa, nie mówiąc już o serwisach aukcyjnych typu allegro czy inne. Wizja semantycznego handlu elektronicznego to wcale nie utopia lecz całkiem bliska rzeczywistość…

Podstawowym problemem dzisiejszego handlu w sieci to zarówno nadmiar informacji jak i ich brak. Co z tego, że dostępnych jest cała masa sklepów internetowych, skoro nie można wybrać najlepszej oferty dostępnej na rynku ? Potencjalny klient ograniczony jest tylko i wyłącznie do tych ofert dostępnych w serwisie www, których właściciel był w stanie do nich dodać. Oferty takich sklepów były, są i póki co będą ograniczone do określonego procentu wszystkich ofert dostępnych na globalnym rynku. Dostawca produktów czy usług nie może dodać swojej oferty do wszystkich możliwych sklepów w sieci. Z praktycznego punktu widzenia jest to wręcz niemożliwe. Podobnie konsument nie jest w stanie dokonać najlepszego wyboru, gdyż nie jest w stanie przejrzeć wszystkich ofert nawet gdyby mógł je odnaleźć – zabrakło by mu czasu. Może udać się na serwis aukcyjny i się licytować licząc na to, że akurat ktoś zaoferuje mu produkt po niskiej cenie.

Obecne serwisy typu e-Commerce nie są w żaden sposób ze sobą powiązane. Dane, które dostarczają są w bezmyślny sposób „marnowane”. Nie można ich w żaden sposób wykorzystać przez inne podmioty. Dane raz wprowadzone do bazy danych w postaci np. relacyjnej nie są w żaden sposób przystosowane do ponownego użycia. Zakładając, że jakaś firma chce wykorzystać dane o produktach innej firmy z jej serwisu www, musi je ręcznie wydłubać , a następnie marnując spore ilości godzin wklepać do swojej bazy danych albo np. klienta poczty elektronicznej. Kolejną wartą uwagi sprawą jest fakt, iż przenosząc takie dane z jednego miejsca do drugiego można je zniekształcić na wiele różnych sposobów.

Niewiele serwisów e-Commerce umożliwia porównanie produktów różnych producentów pod względem określonych parametrów. Sposób ich działania każdy może sprawdzić. Czy nie lepiej było by mieć możliwość znalezienia szybko odpowiedzi na pytanie typu „gdzie i za ile mogę kupić laptopa z 6 wejściami USB” ?, albo „gdzie w Polsce można wymienić opony za mniej niż 30 PLN” ?.

Wizja semantycznej sieci, a raczej jej początek, który już następuje pozwala usunąć wszystkie opisane wyżej niedogodności. Opisując serwis www za pomocą mikroformatów, znaczników ontologii Good Relations pozwalamy na zrozumienie serwisowi e-Commerce danych, które udostępnia. Podobnie inne serwisy mogą z tych danych wywnioskować, że produkty na ich stronie są powiązane z produktami innego serwisu www. Inny sposób, który to umożliwia to umieszczenie całej swojej ofert w postaci ontologii OWL zapisanej w odrębnym pliku umieszczonym na tym samym serwerze co dany serwis e-Commerce.

To, że maszyny będą mogły wykorzystać w znacznie lepszy sposób dane z wszystkich tego typu serwisów to tylko jedna z kilku, a może nawet kilkunastu zalet jakie niesie ze sobą semantyczny e-Commerce…

Konsument

Jakie korzyści niesie semantyczny e-Commerce dla konsumenta ?

Konsument ma szybki dostęp nie do określonego procentu wszystkich ofert dostępnych na rynku, lecz do wszystkich ofert umieszczonych w sieci. Dostawcy nie muszą już płacić scentralizowanym platformom e-Commerce za umieszczenie w nich danej ofert, lecz w darmowy sposób mają możliwość bycia znalezionym przez wszystkich użytkowników internetu. Semantyczne wyszukiwarki internetowe za pomocą „wyrafinowanych” zapytań odnajdą każdy produkt opisany za pomocą semantycznych technologii takich jak RDF czy OWL. Konsument może dokładnie określić model oraz parametry produktu, który go interesuje lub zlecić to zadanie odpowiedniemu programowi – asystentowi (agentowi), który automatycznie wyszukiwał będzie produkty odpowiadające preferencją określonego konsumenta.

Producent (dostawca usług)

Lepszy dostęp do konsumenta. Mniejsze koszty. Większa transparentność rynku. Niszowe przedsiębiorstwa mają większe szanse dotarcia do określonego odbiorcy. Powoduje to jednak zmniejszanie się łańcucha wartości poszczególnych firm co powoduje zwiększanie się konkurencyjności w branży.

Gospodarka

Większa transparentność rynku, tańsza i szybsza możliwość dotarcia do konsumenta przez producentów pozwala na zmniejszenie nakładów finansowych przeznaczonych na reklamę. Powoduje to zwiększenie szans dla małych i średnich firm w walce o konsumenta. Lepsza sytuacja niszowych firm pozwoli im na zwiększenie ich marży handlowej, a tym samym na wzrost zatrudnienia w poszczególnych sektorach gospodarki.

Kolejna ważna sprawa to istniejący obecnie w sieci rozrzut informacji (dysproporcja cen w sklepach internetowych). Poniższy rysunek pokazuje jak zmienia się oczekiwany zysk krańcowy w zależności od czasu wyszukiwania informacji. Semantyczny e-Commerce pozwoli zmniejszyć czas wyszukiwania informacji o produktach, a tym samym zwiększy zysk całkowity, który zwiększa się wraz ze zmniejszanie zysku krańcowego.

Przez zmniejszenie dysproporcji cenowej (asymetryczności informacji) zmniejszy się również ilość osób, którzy wolą zapłacić więcej znanemu serwisowi za produkt, tylko dlatego by mieć pewność, że pochodzi on z markowego źródła. W konsekwencji powinna zwiększyć się wydajność sklepów internetowych oraz ich użyteczność dla konsumentów czy firm.

źródło: opracowanie własne na podstawie "Reduction of price dispersion through Semantic E-commerce : A Position Paper"

Zwiększenie dochodu rozporządzalnego przez konsumentów spowodowane zmniejszeniem nietrafionych zakupów pozwoli im na lepsze inwestowanie zgromadzonych oszczędności w przyszłości.

Opisane wyżej korzyści nie pozostawiają żadnych wątpliwości, czy zastosowanie semantycznych technologii w serwisach typu e-Commerce ma rację bytu. techniczne podstawy do zrealizowania tej wizji już istnieją. Wystarczy tylko „trochę” chęci i promocji technologii takich jak RDF, OWL, SPARQL i pokrewnych…

Dodatek ten w sposób automatyczny generuje znaczniki RDFa ze słownika ontologii Good Relations dla sklepu internetowego działającego na platformie Magneto. W jakim celu to robi ? Trochę na ten temat pisałem w poście pt. „SEO Web 3.0 – pozycjonowanie przy użyciu RDFa, Microformats i ontologii”. Ontologia Good Relations służy do opisu produktów, ich cen i informacji na temat organizacji w sposób odpowiedni dla semantycznej sieci www, czyli w sposób umozliwiający wykorzystywanie opisanych danych przez różne semantyczne aplikacje działające w chmurze LOD (Linked Open Data) (trochę dziwnie to brzmi ale rzeczywiście o to mniej więcej chodzi : ) ).

Na oficjalnej stronie Magento można przeczytać jakie są zalety rozszerzenia MSemantic. Do niektórych z nich można zaliczyć:

• automatyczne powiadamianie wyszukiwarek internetowych
• udowodnione korzyści SEO (serwis firmy Best Buy, który odnotował 30% wzrost ruchu)
• generowanie opisów dla Yahoo oraz Rich Snippetów Google

Dodatek ten jest w 100% darmowy i można go pobrać na oficjalnej stronie Magento.

Bardziej szczegółowy opis ontologii Good Relations zostanie zaprezentowany niebawem w najbliższych artykułach, a jeśli ktoś ma chęci i czas to zapraszam do przestudiowania oficjalnej dokumentacji na stronie ontologii Good Relations : )

Za czasów Web 1.0 sprawa była całkiem prosta bo ograniczała się do kilku meta tagów (description i keywords) + dodanie stron do paru lepszych katalogów np. DMOZ. Całe to „pozycjonowanie” było jednym wielki spamem, przez który wyniki zwracane przez wyszukiwarki daleko odbiegały od ideału i można było nimi w łatwy sposób manipulować. Wyszukiwarki nie rozumiały oczywiście tekstu na żadnej z indeksowanej stron.

W 1998 roku Larry & Sergei opracowali wskaźnik Page Rank (PR), który w wielkim skrócie mówi, że:

• link do strony jest „głosem” na nią
• link linkowi nie jest równy.. więc
• ważne kto linkuje do strony (im ważniejsza strona, często odwiedzana tym lepiej)

Algorytm PR nie jest znany. Powstało swego czasu wiele „firm” zajmujących się pozycjonowaniem. Istnieje masa pozycjonerów/spamerów bombardujących Google linkami na różnego rodzaju stronach śmietnikach, preclach, niby katalogach. Powstają systemy wymiany linków rotacyjnych, wiele stron za umieszczenie u siebie odnośnika żąda nie małej gotówki (jak to zresztą a w życiu bywa). Powstają linki sponsorowane w Google (AdWords).

Ważne aby pamiętać o następujących rzeczach:

• Page title
• Anchor text
• Mod rewrite
• Image alt
• Content
• Mapa strony
• Serwisy społecznościowe
• Dobra użyteczność witryny, jej architektura
• … i jeszcze kilka innych rzeczy

Pozycjonowanie w sieci Web 2.0 nadal pozostawia wiele do życzenia. Wyszukiwarki nadal nie znają znaczenia treści zamieszczanej na stronach www.

Lekarstwem na to może okazać się semantyczna sieć www. Użytkownik nie jest uzależniony tylko i wyłącznie od wyszukiwarki. Odpowiednio zaprogramowany agent może pobierać bezpośrednio interesujące nas dane prosto ze stron innych użytkowników i wykorzystując SPARQL dostarczyć nam je od razu (nie trzeba czekać na zaktualizowanie zasobów wyszukiwarki). Możemy budować własne aplikacje przeszukujące semantyczne zasoby zapisane w plikach RDF już dziś. Resource Description Framework – in – attributes (RDFa) pozwala na zapis trójek s-p-b bezpośrednio na stronach www. Już niemal rok temu (maj 2009) Google i Yahoo ogłosiło wspieranie semantycznych znaczników w swoich wyszukiwarkach. Ponadto rozpoznają one znaczniki Microformats:

• hCalender
• Hcard
• HReview
• Geo
• VoteLinks
• rel-tag
• …

Na konferencji Search Engine Strategies 2010 Copenhagen: Web 3.0: How the Semantic Web will revolutionize Search Marketing and eCommerce poruszano min. zagadnienia opisu witryn sklepów internetowych przy pomocy ontologii takich jak Good Relations, eClassOWL czy będącej w trakcie budowy przez  The Federal Economic Chamber of Austria, the e-business standardization initiative AustriaPRO, the Austrian National Tourist Office, and Smart Information Systems ontologii EBSemantics. Przedstawiano po raz kolejny efekty zamieszczenia na stronach sieci sklepów BestBuy znaczników RDFa oraz ontologii Good Relations – 30% wzrost ruchu na stronie oraz 15% wzrost CTR (Click-through-Rate). Ze znanych witryn na świecie wykorzystujących semantyczne technologie trzeba wspomnieć o New York Times, BBC, TESCO, katalog O’Reilly czy The White House…

Przyjazny tutorial RDFa można znaleść na stronie RDFA for HTML Authors

Dla osób, które nie miały styczności z ontologiami przed czytaniem o RDFa powinny się zaznajomić przynajmniej z takowymi:

• Friend of a Friend (FOAF)
• Dublin Core (DC)